Μελίνα, Μελινάκι…

Τη χαρακτήρισαν «τελευταία ελληνίδα θεά» και «γυναίκα – φλόγα». Όλη της η ζωή ήταν γεμάτη όνειρα, ελπίδες, αγωνίες και αγώνες. Η Μελίνα Μερκούρη ήταν μια από τις σημαντικότερες Ελληνίδες του 20ού αιώνα.

Je te dirais les mots, Μελίνα Μερκούρη (του Βαγγέλη Παπαθανασίου, από το album Si Melina… m’ etait contee, 1974)

Τη βάφτισαν Αμαλία – Μαρία, δεν τη φώναξαν όμως έτσι ποτέ. Το όνομα που θα χρησιμοποιούσαν σε όλη της τη ζωή, και με το οποίο έγινε πασίγνωστη, ήταν το «Μελίνα». Πολλές φορές δεν χρειαζόταν καν το επίθετο «Μερκούρη» για να συστηθεί. Ήταν η Μελίνα όλων των Ελλήνων, αλλά και η Μελίνα των ξένων.

Την πρώτη θεατρική της πρόβα η Μελίνα Μερκούρη την έκανε μπροστά στον καθρέφτη, προσπαθώντας να καταφέρει να κυλήσουν κάποια δάκρυα σε κατάλληλη στιγμή, προκειμένου να πειστούν οι δικοί της να της αγοράσουν κάτι που επιθυμούσε. Ήταν μόλις πέντε ετών. Σε ηλικία δέκα ετών, «ντεμπουτάρισε» στις Σπέτσες, στο τραπέζι ενός καφενείου, όπου τη χειροκρότησαν θερμά. Η μητέρα της όμως, που φτάνει τρέχοντας μόλις πληροφορείται ότι η κόρη της δίνει αυτοσχέδια παράσταση, τη «φιλοδωρεί» με ένα μεγαλοπρεπές χαστούκι.

Όταν ο παππούς Σπύρος πεθαίνει, η μικρή Μελίνα αισθάνεται για πρώτη φορά στη ζωή της προδομένη. Την είχε κάνει να πιστέψει πως ήταν αθάνατος…

Ζει στο Παρίσι, όπου γνωρίζει τον Μαρσέλ Ασάρ. Η Μελίνα εμφανίζεται στη θεατρική σκηνή της Πόλης του Φωτός σε μπουλβάρ των Ζακ Ντεβάλ και Μαρσέλ Ασάρ. Παίζει στο «Le Moulin de la Galette», στο «Les Compagnons de la Marjolaine», στο «Il etait une gare». Εκεί θα γνωρίσει τον Ζαν Κοκτώ, τον Ζαν Πωλ Σαρτρ, την Κολέτ, τη Φρανσουάζ Σαγκάν. Εκεί ανοίγουν οι ορίζοντές της.

Με την επιστροφή της στην πατρίδα, της γίνεται η πρώτη πρόταση να πρωταγωνιστήσει σε κινηματογραφική ταινία. Πρόκειται για τη «Στέλλα» του Μιχάλη Κακογιάννη από το θεατρικό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη «Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια». Η ταινία επαινέθηκε ιδιαίτερα στο κινηματογραφικό φεστιβάλ των Κανών το 1956. Παρότι το αξίζει, δεν θα πάρει το βραβείο του Φεστιβάλ των Κανών το 1956. Η εμφάνισή της σ’αυτό, όμως, θα είναι μοιραία, αφού εκεί θα γνωρίσει τον αμερικανό σκηνοθέτη Ζυλ Ντασσέν, κατοπινό σύντροφό της δια βίου.

Η Μελίνα θα πρωταγωνιστήσει στην ταινία του «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» την ίδια χρονιά και από τότε θα παίξει σε πολλές ακόμα ταινίες του, όπως στο «Ποτέ την Κυριακή», στη «Φαίδρα», στο «Τοπκαπί» κ.α. Για την ερμηνεία της στην ταινία «Ποτέ την Κυριακή» θα πάρει στις Κάνες το βραβείο γυναικείας ερμηνείας (εξ’ ίσου με την Ζαν Μορό για το Moderato Cantabile) (1960). Η ταινία είναι υποψήφια για πέντε Όσκαρ (σκηνοθεσίας, σεναρίου – Ζύλ Ντασσέν, πρώτου γυναικείου ρόλου – Μελίνα Μερκούρη, κοστουμιών για ασπρόμαυρη ταινία – Ντένη Βαχλιώτη, τραγουδιού – Μάνος Χατζιδάκις, που παίρνει το βραβείο).

Η Μελίνα θα ανοίξει τα φτερά της το 1967 για το Μπρόντγουεϊ της Νέας Υόρκης, για να παίξει στο «Ίλια Ντάρλινγκ» με τον Ζυλ Ντασσέν, σύζυγό της από την προηγούμενη χρονιά, στο πλευρό της. Τα μεσάνυχτα της 21ης Απριλίου, ο Μάνος Χατζιδάκις τηλεφωνεί σε κείνη και στον Ζυλ για να τους πει ότι στην Ελλάδα έγινε στρατιωτικό πραξικόπημα. Η Μελίνα κάνει δηλώσεις στις τηλεοπτικές κάμερες των αμερικανικών μέσων μαζικής ενημέρωσης. «Σας παρακαλώ μην πάτε στη χώρα μου» λέει κλαίγοντας. Για τις δηλώσεις αυτές, η χούντα θα της αφαιρέσει την ελληνική ιθαγένεια στις 12 Ιουλίου του ίδιου χρόνου. Εκείνη θα απαντήσει με το ιστορικό πλέον : «Γεννήθηκα Ελληνίδα και θα πεθάνω Ελληνίδα. Ο Παττακός γεννήθηκε φασίστας και θα πεθάνει φασίστας». Από τον Νοέμβριο του 1967 και επί τρεις μήνες, το FBI την παρακολουθεί παντού. Υπάρχει προειδοποίηση ότι θα γίνει δολοφονική απόπειρα εναντίον της.

Ο μέτοικος (Δημήτρης Χριστοδούλου-Ζωρζ Μουστακί, Μελίνα Μερκούρη 1972)

Όταν το ΠΑΣΟΚ κερδίζει τις εκλογές τον Οκτώβριο του 1981, η Μελίνα Μερκούρη ορίζεται Υπουργός Πολιτισμού και παραμένει στη θέση αυτή και τα οκτώ χρόνια διακυβέρνησης της χώρας από το κόμμα.

Η Μελίνα Μερκούρη είχε χαράξει την πολιτική της στο υπουργείο εξαρχής και την ακολούθησε απαρέγκλιτα, φροντίζοντας για την σταδιακή υλοποίηση των πολλών και μεγάλων οραμάτων της.

Ένα από τα σημαντικότερα, υπήρξε η επιστροφή στην Ελλάδα των Μαρμάρων του Παρθενώνα, που σύλησε και απέσπασε τον προηγούμενο αιώνα ο λόρδος Έλγιν και που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Η ιδέα της επιστροφής των Μαρμάρων της γεννήθηκε κατά τη δεκαετία του ΄60, όταν, στα γυρίσματα της ταινίας «Φαίδρα», οι Βρετανοί ζήτησαν πληρωμή για να αφήσουν το ελληνικό συνεργείο να κινηματογραφήσει τα γλυπτά. Έθεσε το θέμα επίσημα για πρώτη φορά ως Υπουργός Πολιτισμού τον Ιούλιο του 1982 στο Μεξικό, στη Διεθνή Διάσκεψη Υπουργών Πολιτισμού της UNESCO και δεν σταμάτησε να αγωνίζεται γι’ αυτό μέχρι το θάνατό της. «Πρέπει να καταλάβετε τι σημαίνουν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα για μας», έλεγε. «Είναι το καμάρι μας. Είναι οι θυσίες μας. Είναι το υπέρτατο σύμβολο ευγένειας. Είναι φόρος τιμής στη δημοκρατική φιλοσοφία. Είναι η φιλοδοξία και το όνομά μας. Είναι η ουσία της ελληνικότητάς μας». Και » Αν με ρωτήσετε εάν θα ζω όταν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα επιστρέψουν στην Ελλάδα, σας λέω πως ναι, θα ζω. Αλλά κι αν ακόμη δεν ζω πια, θα ξαναγεννηθώ».

melina

Είναι δύσκολο να πει κανείς οτιδήποτε για τη Μελίνα -είναι και δύσκολο να πιστέψεις ότι πέρασαν κιόλας 15 χρόνια που λείπει. Είναι όμως άνθρωποι που δεν θα φύγουν ποτέ, αφού δεν πρόκειται να ξεχαστούν. Η Μελίνα σημάδεψε την ιστορία τούτης της χώρας, κι όσοι την είδαν έστω και μια φορά από κοντά έχουν να λένε για την αύρα που είχε, για τη φωνή της που ήταν αξέχαστη, για το γέλιο της που ξεσπούσε ξαφνικά -για να παρασύρει και όλους όσους ήταν γύρω της.

Θα είναι έτσι κι αλλιώς για πάντα, η Μελίνα της Ελλάδας.

Καλημέρα🙂

Το κείμενο είναι αποσπάσματα του βιογραφικού της Μελίνας από την ιστοσελίδα του ιδρύματος «Μελίνα Μερκούρη». Οι φωτογραφίες και τα βίντεο είναι από αναζήτηση στο google.

48 thoughts on “Μελίνα, Μελινάκι…

  1. Καλημέρα!
    Θα συμφωνήσω απόλυτα με το χαρακτηρισμό «τελευταία ελληνίδα θεά».
    Η μεγαλύτερη γυναικεία προσωπικότητα της σύγχρονης Ελλάδας.
    Νατασσάκι, η ανάρτησή σου, αντάξια της «γυναίκας φλόγας»

    :))

  2. Ευχαριστώ, Αντώνη μου
    ήταν το λιγότερο που μπορούσα να κάνω, τι να πει κανείς πια για τη Μελίνα…

    Φιλιά πολλά και σε σας, κυρίως στο μικρότερο της παρέας!!!🙂

  3. Νατασσάκι μπράβο σου που δεν την ξέχασες..
    Πόσο φτωχή είναι σήμερα αυτή η χώρα .. ειδικά στο τομέα του πολιτισμού τι να λέμε..
    Να είσαι καλά, φιλάκια..

    1. Μα, μετά τη Μελίνα, μέτρα τους υπουργούς που πέρασαν -και τι έκαναν…
      (να μην σχολιάσω καν το σημερινό)

      Ήταν όμως απίστευτη, έτσι κι αλλιώς -σαν άνθρωπος.

      Καλημέρα, roadartist μου

  4. Πρέπει να την λάτρευε ο φακός. Οι φωτογραφίες της είναι το κάτι άλλο.
    Ξεχωρίζω αυτήν με το κόκκινο φουστάνι (γυναίκα φλόγα εικονογραφημένη) και πιο πολύ αυτήν μπροστά στην ακρόπολη. Στάση, κίνηση, ντύσιμο,χαμόγελο, όλα δένουν αρμονικά με τον χώρο γύρω.
    Να την θυμόμαστε…

    1. Αυτό ακριβώς σκέφτηκα όταν είδα τη φωτογραφία με τα κόκκινα, AfMarx -γι’ αυτό την έβαλα.

      Αυτή μπροστά στην Ακρόπολη, κάθε φορά που την βλέπω στο σταθμό του Μετρό της Ακρόπολης, θαρρώ θα μου μιλήσει….

      να μην ξεχνάμε, αυτό είναι βασικό🙂

    1. και μόνο με το χαμόγελό της έκανε πολιτισμό, τελικά…

      Απίστευτη ήταν, Vad -σπάνια και μοναδική, σε όλα της!

      Καλημέρα, καλό Σαββατοκύριακο!🙂

  5. Πανέμορφο τ αφιέρωμα Νατάσα μου…
    Απίστευτη η Μελίνα,λατρεμένη.
    Ειδικά σε κείνο το μονόλογο στη Στέλλα όταν πάνε να την μεταπείσουν να τον παντρευτεί τελικά …Έχει μείνει χαραγμένη στην ψυχή μουμέχρι την τελευταία της ανάσα.
    Γιατί μια γυναίκα δεν χρειάζεται κανέναν να την μεταμορφώσει σε τίποτα.Είναι από μόνη της μια ολάκερη ιστορία.Ειδικά τότε…
    Φιλί φιλί φιλί και μπράβο…!

  6. Τότε Στη θέση πολιτισμού ήταν η Μελίνα. Τώρα: Βενιζέλος, Λιάπης (είσαι Θεός μιλάμε) και λοιποί μαντραχαλέοι. Γι αυτό δεν γυρνάνε τα μάρμαρα. Ακόμα και αν τα δίναν οι Άγγλοι, αυτά θα βγάζαν πόδια και θα γυρνούσαν στην Αγγλία.

    1. Αχ βρε νησάκι -ξέρεις πόσες φορές το έχω σκεφτεί κι εγώ αυτό;;
      (Καλά, ο Λιάπης θεός, ο σημερινός δε… τι να πω..)

      Φιλιά νησί μας, καλό Σαββατοκύριακο!🙂

  7. Μπράβο νατασσΆκι!!
    Το άκουσα στο ραδιόφωνο για τα 15χρονα και το μυαλό μου πήγε σε αφιέρωμα για τη Μεγάλη αυτή Ελληνίδα.
    Την υπέροχη λατρεμένη Μελίνα.
    Με συγκίνησες πολύ με το σημερινό σου..
    Φιλιά
    Καλό Σαββατοκύριακο

  8. Γεια κι από μένα Νατασσάκι!!!
    Το σκεφτόμουν μόλις εχθές!!!
    Πέρασαν κι όλας δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια!!!
    Τι λες βρε Νατάσσα μου!!!
    Τι να πρωτοπεί κανείς για την Μελίνα!!!
    Τι να πρωτοθαυμάσει σ΄αυτήν την απόλυτη γυναίκα!!!
    Ποια στιγμή της ζωής της να πρωτοθυμηθούμε και να μην δακρύσουμε!!!
    Ποιο τραγούδι της ν΄ακούσουμε και να μην κλάψουμε!!!
    Ποια φωτογραφία και να μην ανατριχιάσουμε!!!
    Αχ! βρε Νατασσάκι!!! Γιατί όλοι οι καλοί φεύγουνε νωρίς!!!
    Λατρεμένη μέχρι εκεί που δεν παίρνει άλλο!!!
    ΄Ανοιγε τα χέρια της και νόμιζες ότι χωράει όλο τον κόσμο η αγκαλιά της!!!
    Και μόνο που μιλάμε για τους σημερινούς υπουργούς και πολιτικούς νομίζω ότι προσβάλλουμε την μνήμη της!!!!

    φιλιά πολλά !:)
    το αφιέρωμά σου μοναδικό!!!

    1. Νομίζω αμετανόητε Πρίαμε, ότι αυτός ο όρος έχασε κάθε νόημα από τότε που τον χρησιμοποίησε ο σημερινός «καταληλότερος»…
      Ωστόσο, η Μελίνα είναι τελικά αποδεκτή από όλους μας, όπου κι αν ανήκουμε κι ότι κι αν πιστεύουμε -είμαι σίγουρη πως αν είχαμε μερικούς και μερικές που να της μοιάζουν, η πορεία αυτής της χώρας θα ήταν διαφορετική.

      Να μου φιλήσεις τους Τρώες!🙂

  9. Πάντα με άψογες παρουσιάσεις! Καλησπέρα Νατ. Καλά να μου είσαι.
    Για μια βιαστική καλησπέρα πέρασα.
    Ναι δεν πολυβγαίνω γενικώς.

  10. νατασσάκι άψογο! για μένα ήταν η ενσάρκωση της θηλυκότητας, ό,τι αυτό περιλαμβάνει!
    δεν γεννιούνται τακτικά τέτοια θηλυκά, μησου πω πως χάθηκε και το καλούπι!
    μπράβο, και πάλι μπράβο!
    -το βιντεάκι, παίζει ασταμάτητα, ;-)-

    1. Είναι από τις παραστάσεις στην Αμερική, Ελευθερία μου -εξώφυλλο σε ένα από τα μεγαλύτερα περιοδικά της εποχής…🙂

      Φιλιά κι από τον Άκη έχεις, κι ευχαριστεί!😉

  11. θΕΑ, ΘΕΑ!! (τονίζεται στο άλφα).

    Έξοχο το αφιέρωμα, νατασσάκι μου, την αγαπούσα για τον αυθορμητισμό της και τα γκατς που είχε. Στις δε ταινίες που έπαιξε, ήταν απολαυστική!

    τι κάνεις ζουζουνίτσα; ο ζουζούνος-όλοι καλά;
    🙂

    1. Κι εγώ για όλα αυτά την αγαπάω, Φαίη μου 🙂

      (καλά είμαστε όλοι, θα μιλήσουμε -ελπίζω αύριο, και πρέπει να συντονιστούμε και για τις επισκέψεις!😉 )

      Φιλιά στα μωράκια σου, πολλά!!!

  12. … ο ορισμός της «άλλης» γυναίκας, αυτής που δεν μπορούμε να φτάσουμε, τρελλής αδέσποτης μα και ντόμπρας… και αλανιάρα και για τα σαλόνια και μάγκας και θηλυκό…..
    Αντε να ξαναβρείς τόσα πολλά :)))
    Καλησπέρα!

  13. Δύσκολο, πολύ δύσκολο, adaeus μου
    και γι’ αυτό και την αγαπούσαν και τη θαύμαζαν τόσο άντρες και γυναίκες🙂

    Καλό Σαββατοκύριακο, εξαφανισμένε!🙂

  14. νατασάκι ευχαριστούμε και χρόνια πολλά!

    είμουνα βορειοευρωπαία κάποτε.
    κι ελληνίδα του γλυκού νερού ταυτόχρονα!
    και όταν έμαθα ότι μια ηθοποιός έγινε υπουργός πολιτισμού μετά τον τρυπάνη, καθηγητή πανεπιστημίου στο αμέρικα, εξαιρετικόν άνθρωπο, μιλούσα με απαξίωση γι’αυτήν!
    τι ηλίθια που ήμουνα!
    και μετά έμαθα τη μελίνα. είδα τη φλόγα της. είδα το πάθος. είδα το αποτέλεσμα.
    υποκλίνομαι μπροστά στη μελίνα.
    καλύτερο πράμα από τη φωτό της στο μετρό ακρόπολη, δεν υπάρχει. φροντίζω να κατεβαίνω εκεί και να στέκομαι όρθια μπροστά της.
    περήφανη που η μελίνα έζησε εδώ και μάγεψε κι εμένα την ηλίθια.
    χρόνια πολλά μελίνα εκεί που είσαι!
    να γλεντάς πάντα!

  15. Θα τη λατρεύει ολη η Ελλάδα και όχι μόνο…για παντα, γιατί ετσι, γιατί ηταν ΕΛΛΗΝΙΔΑ και μάγισα μαζί….

Τα σχόλια είναι κλειστά.