«κόσμε Χρυσέ, κόσμε Αργυρέ..»

«Κόσμε χρυσέ, κόσμε αργυρέ – κόσμε μαλαματένιε
κόσμε και ποιος σε χάρηκε – και ποιος θα σε κερδίσει
ψεύτη κόσμε
μα εγώ ‘μαι που σε γλέντησα
εγώ θα σε κερδίσω – ψεύτη κόσμε
πεζός περπάτου στα βουνά
στους κάμπους καβαλάρης

Μου ήταν δύσκολο να βρω τρόπο να ξεκινήσω αυτό το κείμενο -μια και ο Νίκος Ξυλούρης είναι από τα πιο σημαντικά κομμάτια της μουσικής μου(κι όχι μόνο) ζωής. Είναι κι αυτός από τους ανθρώπους που νιώθεις ότι σου λείπουν -κι ας μην τους γνώρισες ποτέ. Αλλά μεγάλωσα ακούγοντας τη φωνή του · σε χαρές, σε λύπες, σε γλέντια, σ’ αγάπες… Και μεγαλώνω και το γιο μου έτσι…

Και τι να πρωτογράψω; Και πώς μπορώ;

Ήταν σπουδαίος άνθρωπος -νομίζω, αυτό αρκεί για να καταλάβει κανείς. Και ότι όλοι μιλούν γι’ αυτόν μ’ αγάπη, και τον έλεγαν «παλικάρι». Κι ότι έβαλε την κρητική μουσική σε σπίτια που δεν έχουν κρητικούς -και τους έκανε να την αγαπήσουν. Και ότι ακούμε τα τραγούδια με τη φωνή του ακόμα, κι ας έχουν περάσει 28 χρόνια, σαν σήμερα, που έφυγε, κι έγινε και στ’ αλήθεια Αρχάγγελος….

(το θυμάμαι -ήμουν σχεδόν 10 χρονών… ήμουν με τους γονείς μου στο σπίτι, ήταν Τσικνοπέμπτη βράδυ. Τηρώντας το «έθιμο» τσικνίζαμε με παρέα, κι ακούγαμε μουσική -το ράδιο ήταν πάντα ανοιχτό τότε, όχι η τηλεόραση… Ξαφνικά, το είπε ο εκφωνητής, πολύ αργά, ξημερώματα….Το πρωί τηλεφωνήσαμε σε γνωστούς και φίλους, να το επιβεβαιώσουμε. Ξέραμε ότι ήταν άρρωστος, αλλά ήταν τόσο νέος… Την άλλη μέρα, η κηδεία του -με τραγούδια και λύρα, όπως του έπρεπε. Κι όλο τον κόσμο να τραγουδάει το «έβαλε ο Θεός σημάδι»…
Τα Ανώγεια είναι το αγαπημένο μου χωριό στην Κρήτη -προσπαθώ, παρ’ όλο που είναι μακρυά από το δικό μου, να πηγαίνω όποτε κατέβω. Και πάντα περνάω να πω καλημέρα στο σπίτι του -είναι γεμάτο, ζωντανή θαρρείς η παρουσία του.)

Δεν νομίζω ότι αντέχω να γράψω περισσότερα (από χθες το παλεύω, δεν μπορώ) . Θα βρείτε στην tassoula ένα πολύ καλό αφιέρωμα, και όμορφα βίντεο-τραγούδια. Δυσκολεύτηκα να διαλέξω τραγούδι, έχω βάλει ήδη αρκετά εδώ μέσα, τόσο καιρό (τώρα το συνειδητοποίησα, μα ήταν φυσικό, μάλλον..) Τελικά, νομίζω πως ο Διγενής ταιριάζει…..

Καλημέρα -καλό Σαββατοκύριακο 🙂

Advertisements

30 thoughts on “«κόσμε Χρυσέ, κόσμε Αργυρέ..»

  1. καλημερα Νατασσα
    Για μενα ο Ξυλουρης ειναι μακραν ο αγαπημενος μου καλλιτεχνης, εστω και αν δεν ειμαι Κρητικος εξ αιματος. Και θα συμφωνησω οτι τα Ανωγεια εχουν τη δικη τους μαγεια.
    Οσο για τα τραγουδια του, ειναι τοσα πολλα που μεσω αυτων θα ειναι παντα ζωντανος στις καρδιες μας.

  2. Νατασσάκι μου αυτά τα σημάδια του θεού καμιά φορά…
    Σε έβαλα και εγω παραπομπή γιατί έβαλα μόνο ένα τραγούδι.Ηξερα οτι εσύ θα κάνεις το καλύτερο.

    Σε φιλω πολύ
    Αυριο και απο κοντα!
    🙂

  3. Καλημέρα……….

    Πω – πω…τι μου ‘κανες????

    Πολυαγαπημένος ο Ξυλουρής, κι ας μην έχω καμιά σχέση με την Κρήτη….Μεγάλωσα με τα τραγούδια του και θυμάμαι και ‘γω την ημέρα του θανάτου του (σαν όνειρο, πιτσιρίκα τότε) με την έφηβη αδερφή μου να κλαίει σαν να χάσαμε κάποιον πολύ δικό μας πολυαγαπημένο…..

    «Αυτόν τον κόσμο τον καλό
    τον χιλιομπαλωμένο
    βρέ ράβε ξήλωνε ράβε ξήλωνε
    δουλειά δουλειά δουλειά να μη σου λείπει

    Αυτόν τον κόσμο τον καλό
    άλλοι τον είχαν πρώτα
    βρε γέλα φίλε μου γέλα φίλε μου
    δεν είναι δεν είναι δεν είναι και για λύπη

    Αυτόν τον κόσμο τον καλό
    σ’ εμάς τον παραδώσανε
    βρε τρέχα φίλε μου τρέχα φίλε μου
    και μη και μη και μη βαριά το παίρνεις

    Αυτόν τον κόσμο τον καλό
    άλλοι τον καρτεράνε
    βρε σκέψου φίλε μου σκέψου φίλε μου
    την ώρα την ώρα την ώρα που θα φεύγεις»

  4. H φωνή, το παράστημα, ο τρόπος που έζησε και πορεύτηκε, μπορούν να περιγραφούν και με μία μόνο λέξη: Λεβεντιά
    Kρίμα που έφυγε τόσο νωρίς. Θα είχε τόσα πολλά να μας προσφέρει…
    Αν και μερικές φορές σκέφτομαι, ότι αν ζούσε σήμερα, οι εταιρίες και τα κανάλια μπορεί να τον πέταγαν σαν στυμμένη λεμονόκουπα. Άλλοι έχουν προβολή τώρα. Οι τροβαδούροι των εταιριών κινητής τηλεφωνίας Χατζηγιάννηδες και οι Λουδοβίκοι των σαλονίων της Παζαϊτη και των επιχορηγήσεων

  5. δεν θα ξεχασω διαδρομες απο το Ηρακλειο στο χωριο μου, που τυχαινει να ναι κοντα στα ανωγεια, με το κασσετοφωνο τοτε να παιζει συνεχεια τους δισκους του ξυλουρη…!
    ομορφες εποχες, αληθινες!
    ΚΑλο ΣΚ!

  6. καλησπέρα νατασσάκι μου,
    εξαιρετικό το «αφιέρωμα», μιλάμε για έναν άνθρωπο και καλλιτέχνη που γεννιέται μία φορά στα 100 χρόνια!!

    πολλά-πολλά φιλιά (και στον Άκη, εννοείται!)
    🙂

    (πονάωωωωω..)

  7. Κι εμείς σήμερα κάναμε, αντί για Γλώσσα, ένα τραγούδι του και ακούσαμε και μερικά κομμάτια, έτσι, λόγω της ημέρας…

    Από μωρό τραγουδούσα το «Φιλεντέμ». Γιατί; 🙂

  8. Δυστυχώς πολλοί άξιοι άνθρωποι έφυγαν νωρίς (Μάνος Λοϊζος και πολλοί ακόμα)…

    Φαντάσου μετά από το «Έβαλε ο Θεός σημάδι, παλικάρι στα Σφακιά…»,
    να ακούσεις τα σκυλοκρητικά του Κονταρού που φωνάζει για 45άρια, Ζωνιανά και ΕΚΑΜ…

    «Πως να σωπάσεις μέσα σου», μετά από όλα αυτά?

  9. Αγαπημένος ο Ξυλούρης. Θυμάμαι πολύ έντονα μια συναυλία στη Λεωφόρο αφιερωμένη σ΄ αυτόν, κάπου τρεις – τέσσερις μήνες πριν «φύγει». Ηταν όλοι εκεί. Οταν λέμε όλοι, ΟΛΟΙ.
    Τραγουδούσαν και εύχονταν να λήξει η
    περιπέτεια της υγείας του. Ευχές που δεν ευοδώθηκαν. Οταν «έφυγε» έκλαψα πολύ.
    Ηταν σα να τον γνώριζα κι εγώ. Τον αγαπούσε πολύ ο παπούς μου, «είναι σύντροφος και λεβέντης» μου έλεγε κι έτσι τον γνώρισα και τον αγάπησα κι εγώ.
    Λεβέντης και Κρητικός κι αυτός ήταν ένας ακόμα λόγος για να τον αγαπήσω. Εχω ψύχωση μ’ αυτό το νησί κι ας μην έλκω καταγωγή.
    Εχουν περάσει τόσα χρόνια κι όμως δεν
    υπάρχει περίπτωση να μην κλάψω όταν
    ακούω το «έβαλε ο Θεός σημάδι».

    Σ΄ ευχαριστώ για τις αναμνήσεις…
    Μόνο εδώ πια μπορείς να βρεις τέτοια πράγματα, στην τηλεόραση μόνο σκουπίδια βρίσκεις…

  10. Τον λάτρεψα, για τη σεμνότητά του, στα τραγούδια του Μαρκόπουλου, στα ριζίτικα, στις συναυλίες της μεταπολίτευσης… και μετά μας έφυγε… Ηταν άντρας, ήταν ευαίσθητος, ήταν παληκάρι… Αγρίμι και αγριμάκι μου…

  11. εντυπωσιακό, που τόσο διαφορετικές μουσικές προτιμήσεις συγκλίνουν και συνταυτίζονται όταν πρόκειται για κάποιον σαν τον Ξυλούρη….

  12. Τον έμαθα μετά που πέθανε και τον θαυμασα γιατί εκτός απο ΣΠΟΥΔΑΙΟΣ καλλιτέχνης ήταν και λεβεντης.Αξιος πραγματικά!!Είναι αλήθεια οτι 2ος δεν θα υπάρξει.
    Καλό βράδυ σε όλους σας και ευχαριστώ 🙂
    Πολλά φιλιά στον ΑστερΑκη 🙂

  13. Ξέρεις, οταν τελειωνε στο Μεταξα στον Πειραιά ειμαστε δίπλα του….. δεν θα ξεχασω την πιστη του, τις ελπίδες του….πηγε και πνίγηκε,…..
    μεγαλη προσωπικότητα, αυθεντικός άνθρωπος …
    ποιος και γιατί να τον ξεχάσει

  14. Μακρινός συγγενής στο αίμα, κοντινός συγγενής στην ψυχή όσων ριγήσαμε έστω και με ένα τραγούδι του.

    ‘Εκανες καλά, Νατασσάκι.

  15. Από τις μεγάλες προσωπικότητες του ελληνικού τραγουδιού..
    Χμμ Σχεδόν αγέννητη εσύ, θυμάμαι μια συναυλία του στο Σπόρτιγκ, που τελείωσε με το «πότε θα κάνει ξαστεριά.»
    Νεολαίοι τότε ξεχυθήκαμε στη γύρω περιοχή..
    Α, ναι ..»ξέχασα» να το πω.
    Ήταν εποχή της χούντας..

    Ας είναι καλά εκεί που είναι
    Την καλησπερα μου

  16. καλημερα νατασσακι.. μα δε θα σχολιασω τον «ανταρτη».. οχι δε τολμω.. θεωρω μεγαλη τιμη μου κ μονο να τον ακουω κ να διαβαζω γι κεινον που χαραξε τη ροη της μουσικης μας με μοναδικο συναισθημα κ πονο.. μα θα διαφωνησω στο οτι αν ζουσε δυσκολα θα γινονταν παιχνιδι των δισκογραφικων κ των καναλιων λογο.. χαρακτηρα.. ποτε δε συμβιβαζοταν με τιποτα.. καλο σκ!

  17. Χαίρομαι πολύ, που αρέσει σε όλους μας ακόμα
    Και χαίρομαι που μοιράζομαι εδώ την ίδια αγάπη, για τους ίδιους ανθρώπους, με πολλούς

    Δεν σαπίσαμε ακόμα, άρα -έχουμε ελπίδες!
    🙂

    Καλημέρα
    (συγνώμη που δεν απαντώ ξεχωριστά, μα έχω πρόβλημα με τη σύνδεση – αν τα καταφέρω, αργότερα…)

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.