«Είμαι λέφτερος…»

Ερχόμαστε από μια σκοτεινή άβυσσο,
καταλήγουμε σε μια σκοτεινή άβυσσο,
το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε ζωή. 

(Ασκητική)

Με θαρρούν λόγιο, διανοούμενο, γραφιά.
Και δεν είμαι τίποτε απ’ αυτά.
Τα δάχτυλά μου, όταν γράφω,
δεν μελανώνουνται, αιματώνουνται.
Θαρρώ δεν είμαι παρά τούτο:
μια απροσκύνητη ψυχή.

Mε τα λόγια τούτα περιέγραψε
τον εαυτό του
το 1950 ο Νίκος Καζαντζάκης.

Με αφορμή την επέτειο για τα 50 χρόνια από το θάνατο το Νίκου Καζαντζάκη, και το «έτος Καζαντζάκη» (μεταξύ άλλων), σκέφτηκα να γράψω σήμερα κάτι για το μεγάλο συγγραφέα, για τον μεγάλο Κρητικό. Διάβασα άπειρα αφιερώματα, τόσο καιρό, έχω διαβάσει σχεδόν όλα τα βιβλία του, κι η επίσκεψη στο λόφο του Μαρτινέγκο είναι το πρώτο που κάνω φτάνοντας στο Ηράκλειο, χρόνια τώρα – νιώθω περήφανη που ένα από τα πρώτα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου, πολύ μικρή, είναι «ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» – και προσπαθούσα να αποφασίσω τι να σας πω απ’ όλα αυτά. Μα κατάλαβα ότι δεν μπορώ – θα ήθελα να γράφω μέρες, και πάλι δεν θα τέλειωνα… Προτίμησα, λοιπόν, να σας στείλω να διαβάσετε κάποια από αυτά που βρήκα, ψάχνοντας,

Δείτε λοιπόν:

  • Τη σελίδες από το Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη – έχει παρουσίαση της ζωής, του έργου του κι ό,τι έχει γραφτεί γι’ αυτόν, φωτογραφίες, πληροφορίες για εκδηλώσεις κλπ.
  • Μια σειρά από φωτογραφίες και πληροφορίες για τα σημαντικά πρόσωπα στη ζωή του : Τον πατέρα του Μιχάλη, τη Γαλάτεια, την Ελένη, τον Άγγελο Σικελιανό, τον Παντελή Πρεβελάκη, τον Παναϊτ Ισατράτι….
  • Ένα άρθρο που διάβασα πρόσφατα, από τον Φανη Ι. Κακριδη, με σημειώσεις του πατέρα του Ι. Θ. Κακριδή από τις συναντήσεις με τον Καζαντζάκη.

Και ήθελα να σας μιλήσω γι’ αυτό το βιβλίο – είναι μια πολύ καλή πρώτη προσέγγιση στο έργο του, μα στάθηκε αδύνατο να το βρω χθες – το κρατώ για άλλη φορά….

Οι φωτογραφίες της κηδείας είναι από το βιβλίο του Γ. Ι. Παναγιωτάκη «Νίκος Καζαντζάκης – Η μορφή και το έργο του» – (η πρώτη από το Μαρτινέγκο είναι δική μου, από το 1972)

Καλημέρα.

24 thoughts on “«Είμαι λέφτερος…»

  1. Ακολουθώντας τα link που προτείνεις, διάβασα στο Βήμα το άρθρο του Π. Σταύρου για τον πόλεμο που δέχτηκε ο Καζαντζάκης επί τόσα χρόνια για να αποτραπεί η βράβευσή του με το Νόμπελ…
    Θύμωσα πολύ…
    Καταλαβαίνει ο καθένας, τι σκατοράτσα ήταν (και είναι) όλοι αυτοί οι ακαδημαϊκοί και όλοι αυτοί οι καθεστωτικοί λογοτέχνες (βλέπε Μελάς), αλλά και το επίσημο δεξιό κράτος …
    Στέρησαν την Ελλάδα από ένα ακόμα Νόμπελ Λογοτεχνίας και πότιζαν δηλητήριο τόσα χρόνια τον Καζαντζάκη

  2. AAAAA με πρόλαβες!!!! Θα ήταν το επόμενό μου!! Ενας και μοναδικός και αγαπημένος, ο δικός μας….. Είχα κάνει και αφιέρωμα στο σχολείο, και ο Ασυμβίβαστος της γυναίκας του πολυσημειωμένο βιβλίο και στο νΜαρτινέγκου πήγαμε πριν χρόνια και στεναχωρηθήκαμε που ήταν απεριποίητος…..
    Μπράβο Νατασσάκι!! Σε φιλώ!!!

  3. Βρε Νατασσάκι, τι ωραία αφιερώματα που κάνεις… Άσε που ο Καζαντζάκης είναι ο αγαπημένος του καλού μου… Αξεπέραστος άνθρωπος! Φιλάκια🙂

  4. Καλημέρα νατασσάκι μου,
    σε έχω συνηθίσει τόσο πολύ, να μπαίνω και να διαβάζω όλα τα ωραία που ανεβάζεις που… τι να πω!
    ΠΑΡΑ πολύ καλά όσα ανέβασες και ειδικά το link από ΤΟ ΒΗΜΑ ήταν αναγκαίο.

    Για τον Καζαντζάκη, βέβαια, εγώ δεν θα πω τίποτα, δεν νομίζω εξάλλου πως έχει κανείς αμφιβολία για αυτόν τον εξαιρετικό άνθρωπο και λογοτέχνη…

    Μου θύμιζε τόσο τον παπού μου… ή το ανάποδο…

    Μια πολύ γλυκιά καλημέρα, σε λίγες ώρες φεύγουμε με τον Γιαννάκο μου, οπότε θα έχουμε να πούμε πολλά όταν γυρίσω!

    Α, μην το ξεχάσω.
    Τα links που ανεβάζεις είναι πάντα πολύ-πολύ καλά. Με έβαλες να μπαίνω «στον κόπο» να τα ΄διαβάζω όλα γιατί είναι επιλεγμένα, ουσιώδη, πάντα με άρωμα… «natassaki»!
    Να είσαι πάντα καλά, γλυκιά μου και ένα μεγάλο φιλί στον παίδαρο (τον μικρό!).

  5. 🙂 Αγαπημένος !
    Και εγώ διάβασα τον Καπετάν Μιχάλη (και το Ένα παιδί μετράει τ’άστρα του Λουντέμη) τόσο μικρή … Δεν νομίζω να είχα καταλάβει τίποτα τότε. Ήξερα όμως ότι έπρεπε να τα ξαναδιαβάσω κάποια στιγμή και🙂 είχα δίκιο!
    Φιλιά -Όμορφο Αφιέρωμα – στον λόφο και μετά σε εμένα, ε;;;; 🙂

  6. Τι να προσθέσω για τον Νίκο Καζαντζάκη; Πριν από λίγο καιρό τελείωσα τις «Αδερφοφάδες» του και να επαναλάβω για εκατομμυριοστή φορά το κλισέ είναι πάντα εδώ, πιο επίκαιρος από ποτέ, σε ό-λ-α του.

    Με συγκινεί εξαιρετικά ο τρόπος που είναι γραμμένος ο ΛΕΦΤΕΡΟΣ, μερικές λέξεις, ορισμένοι τρόποι γραφής είναι σα να μεγεθύνουν κάθε έννοια. Έτσι είναι το ιδίωμα του Καζαντζάκη…

  7. Wicki μου είσαι καταπληκτική… Από τα αγαπημένα μου είναι ο τλευταίος πειρασμός… όσο για το λόφο…. τόσες φορές έχω πάει και άλλες τόσες και τόσες θα ξαναπάω… αποπνέει ηρεμία🙂

  8. Εικόνισμα για όλους μας ο Καζαντζάκης. Και σχολείο δυνατό. Μήπως εκείνα τα ταξίδια του δεν ειναι καταπληκτικά; Το λεω επειδή αναφέρθηκα στον Ντοστογιέφσκι και το ταξιδι του στη Δύση.
    Να μια ωραία δουλειά. Πώς είδε ο καθένας κάποιες μεγάλες πόλεις , εστω και με αυτή την απόσταση του χρονου.
    Φιλω σε Νατασσάκι μου.

  9. Πολυ ωραιο αφιερωμα..γραμμενο με αγαπη και σεβασμο..ετσι πρεπει..

    Για τον Καζαντζακη εγω τι να πω? Ειμαι πολυ λιγη για οτιδιποτε σχολιο οταν τα δικα του μιλανε για ολους μας..

    καλο βραδυ..🙂

  10. @ Μαρία,νατάσσα, Ιφιγένεια,tzotza, tassoula (😳 ) ευχαριστώ πολύ-πολύ για τα καλά σας λόγια, χαίρομαι που σας άρεσε…!

    Θέλησα να γράψω κάτι για τον μεγάλο Κρητικό, μια και είναι τα 50 χρόνια από το θάνατό του – μα ήταν δύσκολο να ξεχωρίσω : για ποιο βιβλίο του να πρωτογράψω; Για ποια πτυχή της προσωπικότητάς του;; Γι’ αυτό προτίμησα να σας βάλω μερικά από αυτά που βρήκα – να τα διαβάσετε όποτε θέλετε, Φαίη, και να τα θυμάμαι κι εγώ, να μπορώ να τα ξαναβρώ. Κάποια στιγμή θα σας γράψω και για το παιδικό βιβλίο – το βρήκα τελικά, στις κούτες μου! – είναι πολύ καλή αρχή ,για παιδιά περίπου 10 χρονών και πάνω… Και βέβαια KV την πρώτη φορά που τα διάβασα δεν τα κατάλαβα όλα, μα..τα ξαναδιάβασα μετά, έτσι κι αλλιώς, πολλές φορές! [και φυσικά σε «πρόσθεσα» στο πρόγραμμα της επίσκεψης!😉 ]
    Κι είμαι πολλά χρόνια θυμωμένη για το χαμένο Νόμπελ – και γι’ αυτό το έβαλα το άρθρο (όπως είδες είναι παλιό, μα δεν αλλάζει κάτι) AfMarx, και ήθελα να το πω κι αυτό, για τους «ακαδημαϊκούς» της εποχής, που άφησαν απ’ έξω έναν Καζαντζάκη, ένα Σικελιανό, ένα Βάρναλη…κι έκαναν ακαδημαϊκό το Σκίπη, που σήμερα δεν τον θυμάται κανείς… Αλλά τι περιμένεις από μια Ακαδημία, που – σε περιόδους που στην Ελλάδα υπήρχαν Λογοτέχνες, είχε για πρόεδρο το Μελά, ή το Νόβα!

    Θαλασσινή, πολύ όμορφο το δικό σου αφιέρωμα – ναι, το Μαρτινέγκο είναι μερικές φορές απεριποίητο, μα βρίσκεις τέτοια γαλήνη εκεί… έτσι δεν είναι, Λαχανάκι; Ευτυχώς που υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι, damian, που έγραψαν έτσι…κι εμένα είναι «ευαίσθητη χορδή» μου, Κάβειρε, και χαίρομαι που είναι και για άλλους. Χάρη, επικοινωνούμε – αυτό δεν κάνουμε εδώ; – ευτυχώς! – Πώς να τον ξεχνούσαμε…κι ας τον παραφράζει ο Καμηλιέρης! Αλλά, έτσι που το λες, παντρεμένος=λέφτερος ! ! ! [το ξέρω ότι διαφωνείς, μα…🙂 ] Κι εμένα μ’ αρέσει έτσι που το γράφει το Λέφτερος, παπάκι μου!🙂
    Ρίτσα, πολύ καλή ιδέα αυτή – πως είδαν οι λογοτέχνες διάφορες πόλεις, μέσα από τα ταξιδιωτικά τους – θες να το κάνουμε παρέα, όταν γυρίσεις;;

    Καλημέρα σε όλους σας 🙂

  11. @ Ωραία ιδεα! Την πρόταση σου για κοινο κειμενο ταξιδιωτικό των συγγραφέων θα το σκεφτούμε και θα το συζητήσουμε Νατασσακι μου καλό.
    ριτς

  12. Ο Καζαντζάκης δεν ήταν απλά ένας συγγραφέας αλλά μια πολλαπλή προσωπικότητα, που ενέπνευσε πολλούς. Είχε έναν αέρα λεύτερο που σαγήνευε. Καλό ΣΚ νατασσάκι🙂

  13. Δε θα προσθέσω ένα ακόμη κολακευτικό σχόλιο στα ήδη υπάρχοντα απλά να ξέρετε πως ένιωσα πιο γεμάτος άνθρωπος καθώς «χάθηκα» στις σελίδες του αφιερώματος. Τον εκτιμούσα απίστευτα από το δημοτικό αλλά πιστεύω πως τώρα αποκτά νόημα η φωτογραφία που έχω, πιτσιρικάς ακόμη, κάτω από τον ξύλινο σταυρό στον τάφο του.
    Keep blogging..

  14. @ Καλό ΣΚ – το επόμενο, μα τα είδα καθυστερημένα, Βασίλη μου…🙂

    @ Stab12, ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο – είναι από τα πιο κολακευτικά που έχω πάρει…
    Καλώς όρισες.

  15. thalassinimatia:

    Eπισκεφτηκα τον ταφο του στο
    Μαρτινεγκο μολις τον Σεπτεμβριο
    και ηταν πιο περιοποιημενος
    απο καθε αλλη φορα.

    Και διπλα του πλεον βρισκεται
    και η Ελενη.

    Και διπλα ακριβως στο γηπεδακι παιζαν μπαλλα.

    Παραξενο πως ετσι συνεχιζοταν η
    ζωη!

  16. …Ευαίσθητο Νατασσάκι, «ζήτησα» τα …περί «Λέφτερος», που είναι το …ιντερνετικό μου, και …κατά λάθος, (το πιο γλυκό μου λάθος),μπήκα στην – γεμάτη λουλούδια και ευωδιές – αυλή σου! Ήρθα αργά, αλλά το να σχολιάσω και γω για το «ΕΝΑ», τον Αθάνατο της πέννας, το θεωρώ τιμή μου. Πήγα και άφησα για λίγο την ψυχή μου να ανασάνει λίγο από τον αέρα Λεφτεριάς, του μεγάλου Καζαντζάκη. Το «απροσκύνητος», είναι μια κουβέντα που εκφράζει και τη δική μου, ελάχιστης σπουδαιότητας, διαδρομή σ’ αυτή τη «διχασμένη» ματαιότητα (Ζωή τη λένε), που ερχόμαστε και φεύγουμε με το ζόρι, και κλαίγοντας τη μια φορά γιατί …ήρθαμε, και την άλλη γιατί …φεύγουμε!
    Πόσο θα ήθελα να μπορούμε να μιλάμε …ιντερνετική μου «αγάπη», για ανθρώπους, και για πράγματα με «Αξίες»! Όλα γύρω: …»περικ(ω)λοζαμέντο», παρακμή, και ξεφτίλα.
    Η ταπεινότητά μου που ασχολείται (…μανιωδώς) με το στίχο, όπως τόσες …χιλιάδες άλλοι, σου γράφει πώς θα ήθελε την «προμετωπίδα της τελευταίας της …κατοικίας:
    «Τα σάρκινα δεσμά σου πέτα πικρή ψυχή μου.
    Απλώ σου στ’ άπειρο, και σ’ άλλους κόσμους ζήσε!
    Ξεθώριανες στ’ απόνερα συμβιβασμών να πλέεις:
    Το ράϊσμα – π’ άδικο μπάζει – βρες και κλείσε!…» «Λέφτερος» – Ορεστιάδα

Τα σχόλια είναι κλειστά.